Urazy dłoni

URAZY DŁONI I PALCÓW

Zarówno w wypadkach komunikacyjnych, ale również wypadkach w rolnictwie, potknięciach i poślizgnięciach zdarzają się urazy dłoni i placów, szczególnie gdy Poszkodowany próbuje zamortyzować upadek opierając się na dłoni. Najdotkliwsze konsekwencje urazów dłoni występują w przypadku szkód rolniczych, gdy dochodzi do częściowej lub całkowitej amputacji – zarówno palców, jak i całości dłoni.
Częściej jednak w wyniku wypadków dochodzi do niegroźnych zwichnięć lub skręceń, wybicia palców lub kciuka. W zależności od zakresu urazu uszczerbek na zdrowiu z tym związany może być nieznaczny lub dochodzić nawet do kilkudziesięciu procent – w przypadku utraty funkcji chwytnej placów lub kciuka.

ZŁAMANIA KOŚCI DŁONI

ZŁAMANIA PALCÓW

W przypadku złamania palców dochodzi do złamania paliczków, z których palce się składają ( palce II-V posiadają 3 paliczki, kciuk – 2 paliczki). Do złamania dochodzi w przypadku np. upadku lub próby amortyzacji urazu, gdy palce są wyprostowane, bywa także że po uderzeniu ciężkim przedmiotem dochodzi do przerwania struktury kostnej. W przypadku palców złamaniu mogą ulec 1, 2 lub wszystkie paliczki.

Objawy złamania:

  • silny ból
  • obrzęk palca
  • niemożność zgięcia lub pełnego wyprostu palca
  • krwiak
  • deformacja palca

Leczenie polega na potwierdzeniu złamania badaniem RTG, nastawieniu i unieruchomieniu (szyna lub gips) wraz z palcem sąsiadującym (wyjątkiem jest tutaj kciuk, który stabilizowany jest samodzielnie). W przypadku skomplikowanych złamań z przemieszczeniem lub złamań podstawy paliczków skutkujących destabilizacją stawu – konieczne jest wykonanie zabiegu operacyjnego i stabilizacji ( metalowymi śrubami, drutami Kirschnera, szpilkami).
Po usunięciu unieruchomienia i zroście złamania palce poddaje się rehabilitacji, by uzyskać pełen zakres ruchomości (zgięcia i wyprostu) oraz chwytność. Ćwiczenia mają na celu wzmocnienie mięśni palców i dłoni, aby przywrócić pełną ich sprawność. Bywa, iż mimo usprawnień palce nie osiągają pełnego zgięcia lub wyprostu, albo tracą możliwości chwytne. Po nieprawidłowym wygojeniu złamania może pozostać także trwała deformacja.

Złamania kości śródręcza

Złamania kości śródręcza nie są zbyt częste w przypadku wypadków komunikacyjnych, częściej dochodzi do urazu w przypadku zmiażdżenia dłoni ciężkim przedmiotem (np. jeśli ciężki przedmiot upadnie na dłoń). Przyczyną złamań kości śródręcza mogą być także upadki, przytrzaśnięcie drzwiami, urazy podczas pracy na roli i z maszynami rolniczymi lub wypadki przy pracy ( najczęściej zmiażdżenia).
 

Objawy złamania:

  • obrzęk, opuchlizna
  • zasinienie lub krwiak
  • deformacja dłoni
  • problemy z poruszaniem palcami lub chwytaniem

W przypadku złamania kości śródręcza stosuje się opatrunek gipsowy, czasami w przypadku urazów zmiażdżeniowych poprzedza go operacyjne ustawienie i zespolenie złamania. Po uzyskaniu zrostu złamania również konieczne jest przeprowadzenie rehabilitacji – uzyskanie pełnej chwytliwości i zakresu ruchomości palców dłoni. W przypadku tego typu urazów dobrym ćwiczeniem, które można wykonywać samemu jest ściskanie przedmiotów ( piłeczek, woreczków przyrządów do ćwiczeń) utrzymanie uścisku przez kilka sekund i rozluźnienie.

Częstym urazem dłoni jest złamanie V kości śródręcza – jest to tzw. uraz bokserski, gdyż do złamania dochodzi na skutek silnego uderzenia pięścią o twarde podłoże. Bywa, że do takiego złamania dochodzi, gdy w wypadku komunikacyjnym Poszkodowany uderzy dłonią o szybę pojazdu lub inny jego element.

Leczenie takiego złamania polega na założeniu ortezy – opatrunku gipsowego. Przy jego zakładaniu i w trakcie leczenia należy zwracać również uwagę na ruchomość i sprawność palców szczególnie IV i V palca. Po zagojeniu złamania ćwiczenia usprawniające polegają również na chwytaniu i oraz rozluźnianiu dłoni.

Złamanie kciuka

W przypadku złamania kciuka może dojść równocześnie do złamania paliczka, obu paliczków ale także I kości śródręcza. W takich wypadkach opatrunek gipsowy może objąć oprócz samego kciuka także śródręcze. Przy rehabilitacji i usprawnianiu kciuka należy zwrócić szczególną uwagę na zdolność przeciwstawienia i chwytu. W przypadku poważnych urazów może dojść nawet do utraty funkcji chwytnej kciuka, co jest znacznym uszczerbkiem na zdrowiu, graniczącym nawet z utratą samego palca.

Złamania śródręcza i palców

Procent trwałego lub stałego uszczerbku na zdrowiu

Możliwa kwota odszkodowania

Złamanie kciuka:

  • z przemieszczeniem

prawy 5 – 10% / lewy 3 – 8%

3 000 – 25 000 zł

  • z dużym przemieszczeniem i zniekształceniem

prawy 10 – 20% / lewy 8-15%

8 000 – 50 000 zł

Złamanie palców:

 

  • złamanie paliczka

r. prawa 1 – 5% / r. lewa 1-4%

 

1 000 – 10 000zł

  • złamanie z ograniczeniem funkcji

r. prawa 3 – 8% / r. lewa 1-5%

1 000 – 20 000zł

Złamanie kości śródręcza:

  • niewielkie zmiany

r. prawa 1 – 5 % / r. lewa 1-4%

1 000 – 15 000 zł

  • średnie zmiany

r. prawa 5 – 10% / r. lewa 4-8%

4 000 – 25 000 zł

  • duże zmiany

r. prawa 10 – 20% / r. lewa 8-18%

8 000 – 50 000 zł

Zwichnięcia, skręcenia palców i kciuka 

Zwichnięcie palców ręki (potocznie zwane wybiciem palca) oznacza, że powierzchnie stawowe palców są przemieszczone względem siebie – dochodzi do przesunięcia kości względem torebki stawowej. Zwichnięcie może równocześnie doprowadzić do uszkodzeń więzadła, chrząstki lub torebki stawowej. Najczęściej do zwichnięcia dochodzi w przypadku nadmiernego przeprostu, upadku na niewłaściwie ustawione palce lub w przypadku urazów z udziałem maszyn i urządzeń.

W przypadku uszkodzenia kciuka, najczęściej zwichnięty jest staw śródręczno-paliczkowy.

Objawami zwichnięcia palców są:

  • silny ból całego stawu
  • obrzęk palca i stawu
  • krwiak lub zasinienie
  • przymusowe ustawienie palca, z brakiem możliwości jego przesunięcia
  • trudności w poruszaniu palcem
  • zniekształcenie, deformacja palca

Leczenie zwichnięć polega przede wszystkim na zastosowaniu zimnego okładu celem zmniejszenia opuchlizny, następnie dokonuje się nastawienia zwichnięcia (w znieczuleniu miejscowym) oraz jeśli to konieczne – unieruchamia staw.

Po zwichnięciu zwiększa się także ryzyko pojawienia się zapalenia uszkodzonego stawu oraz kolejnych zwichnięć. W przypadku uszkodzenia torebki stawowej lub więzadła leczenie wymaga farmakoterapii i intensywnej fizykoterapii. Niestety konsekwencją poważnego urazu może być upośledzenie funkcji lub zmiany troficzne oraz czuciowe.

W przypadku zwichnięć lub skręcenia może dojść do zapalenia stawów, czego objawem jest silny ból przy obciążeniu lub ściskaniu. Pojawia się również opuchlizna. Czasami wystarczy leczenie maściami przeciwzapalnymi lub stosowanie farmakoterapii.

Uszkodzenia ścięgien, zniekształcenia, przykurcze, ograniczenia/upośledzenie czucia, ograniczenie funkcji palców i kciuka, blizny

Konsekwencją urazów dłoni i palców może być uszkodzenie ścięgien, wiązadeł, zniekształcenia lub ograniczenie pełnej ruchomości. W przypadku bardzo poważnych urazów może dojść do zaburzeń czucia a nawet upośledzenia funkcji chwytnej palców, w takim stopniu, jakby miało miejsce w przypadku jego amputacji.

Takie powikłania pourazowe, które mimo zastosowanego leczenia i zabiegów rehabilitacyjnych pozostały – są trwałym uszczerbkiem na zdrowiu. Jeśli po urazie pozostały blizny mogą one nie tylko szpecić wygląd dłoni, ale także jeśli są rozległe ograniczać ruchomość palców. W przypadku, gdy blizna wpływa na zakres ruchomości i funkcji chwytnej palca – nie jest już tylko problemem wizualnym, ale również defektem funkcyjnym.

Uszczerbek na dłoni i wysokości odszkodowań

Uraz Procent trwałego lub stałego uszczerbku na zdrowiuMożliwa kwota odszkodowania 
Zwichnięcie, uszkodzenie kciuka, uszkodzenia mięśni, ścięgien, naczyń (blizny, zaburzenia czucia, ograniczenia ruchomości, upośledzenie funkcji ręki):

  • niewielkie zmiany
prawy 1-5 % / lewy 1-4%1 000 – 10 000 zł
  • znaczne zmiany
prawy 15-20% / lewy 13-18%13 000 – 35 000 zł
  • utrata funkcji kciuka (granicząca z utratą)
prawy 20-23% / lewy 18-20%18 000 – 50 000 zł
  • rozległe zmiany – utrata funkcji granicząca z utratą 1 kości śródręcza
prawy 25-35% / lewy 23-33%23 000 – 75 000 zł
Zwichnięcie palców, uszkodzenia mięśni, ścię­gien, naczyń, nerwów – w zależności od blizn, zniekształceń, zaburzeń czucia, ograniczenia ruchów palca, upośledzenia funkcji ręki, przykurczów stawów, zesztywnień: 
  • nieznaczne ograniczenie funkcji
r. prawa 1-5 % / r. lewa 1-4%1 000 – 10 000 zł
  • znaczne ograniczenie funkcji palca

r. prawa 3-4% / r. lewa 2-3%2 000 – 10 000 zł
  • bezużyteczność palca granicząca z utratą
r. prawa 7-23% / r. lewa 5-20%5 000 – 50 000 zł
Zwichnięcie kości śródręcza uszkodzenia ścięgien i pozostałych części miękkich (skóry, mięśni, naczyń, nerwów), w zależności od blizn, ubytków, zniekształceń, upośledzenia funkcji ręki i palców oraz innych zmian wtórnych:
  • niewielkie zmiany

r. prawa 1-5 % / r. lewa 1-4%

1 000 – 15 000 zł
  • średnie zmiany

r. prawa 5-10% / r. lewa 4-8%4 000 – 25 000 zł
  • duże zmiany
r. prawa 10-20% / r. lewa 8-18%8 000 – 50 000 zł

Amputacje – utraty palca, kciuka, części lub całości dłoni

Najpoważniejszymi obrażeniami w zakresie dłoni jest amputacja – częściowa lub całkowita utrata palca lub w ostateczności nawet całej dłoni. W wypadkach komunikacyjnych takie obrażenia są dość rzadkie, jednak w przypadku szkód rolniczych lub wypadków w pracy zdarzają się znacznie częściej. Amputacja urazowa palca lub dłoni niesie za sobą także ryzyko związane z zakażeniami, bliznami, uszkodzeniem nerwów czy ścięgien, gdyż chirurgiczne opracowanie kikuta w przypadku ran szarpanych bywa bardzo trudne. Gojenie ran bywa długotrwałe i powikłane ze względu na możliwość ropienia lub zakażenia rany pooperacyjnej. O ile złamanie lub zwichnięcie może zagoić się bez ubytku na zdrowiu, o tyle amputacja jest procesem nieodwracalnym.

Proces rekonwalescencji obejmuje także rehabilitację celem przywrócenia sprawności pozostałej części dłoni, lub dobór i przystosowanie protezy. Jest to proces trudny i długotrwały.

Po amputacji występują także bóle fantomowe, które mogą obejmować ujętą kończynę lub palce.

W zależności od miejsca i zakresu amputacji uszczerbek na zdrowiu może być znaczny.

 AmputacjaProcent trwałego lub stałego uszczerbku na zdrowiuMożliwa kwota odszkodowania 
Utrata kciuka w zależności od rodzaju ubytku, blizn, ograniczenia ruchów i upośledzenia funkcji chwytnej: 
  • opuszki palca, płytki paznokciowej
prawy 1-5%, lewy 1-4%1 000-10 000 zł
  • utrata paliczka paznokciowego i części paliczka podstawowego
prawy 15-20%, lewy 13-18%15 000-50 000 zł
  • utrata obu paliczków z kością śródręcza
prawy 28-35%, lewy 25-33%25 000-75 000 zł
Utrata palca
  • paliczka lub palca wskazującego
r. prawa 5-23%, r. lewa 3-20%3 000–50 000 zł
  • utrata paliczków lub palców III, IV lub V z kością śródręcza
r. prawa 1-12%, r. lewa 1-8%1 000-25 000 zł
Utrata ręki na poziomie nadgarstkar. prawa 55%, r. lewa 50%50 000–150 000 zł